‘We maken cultureel erfgoed voor de toekomst’
Door: Eddy Veerman NIVO 30-09-2026
Als liefhebber van kunst kan Jaap Bond niet alleen als dorpsgenoot zijn hart laten
spreken, maar beschikt hij als burgemeester van Bergen ook over de blik van buiten.
Wij Volendammers zijn nuchter. Maar wat hier is, is uniek, ook qua kunst”, zegt de
voorzitter van Kunst Kijken, dat op 17 en 18 oktober zijn 25e editie beleeft. Dat moet
je met eigen ogen zien, wil Bond benadrukken.
Dit is echt mijn hobby. Een hele leuke club met betrokken mensen, zegt Jaap, als hij even
uit de vergadering met de werkgroep stapt. Ik zit er nu 3 jaar als voorzitter en ook hier zit megaveel werk aan”, refereert hij nog even aan het burgervaderschap in die andere Noord-Hollandse gemeente.
Hij glimlacht. “kunstenaars dat is een apart slag volk. Het is hier nog steeds een gratis expositie wat erg bijzonder is. Dat is een bewuste keuze. We hebben telkens de hulp van sponsoren.
En we zijn zuinig, zodat we het evenement financieel in de benen kunnen houden.
“In de afgelopen jaren hebben we wel moeten investeren in nieuwe panelen en belichting. Dat zijn incidentele investeringen waar we dan gelukkig sponsoren voor hebben, die ons daar enorm bij helpen.
Daardoor kunnen we ook de kwaliteit verbeteren voor de manier waarop de kunstenaars hun werken kunnen exposeren. Die panelen zijn professioneel, dan kun je je werk goed laten zien.
Zo zijn we op verschillende sporen bezig om het evenement beter te maken.”
“Het evenement heeft een regionaal en lokaal karakter. Eén van de doelstellingen is goede kwaliteit en dat wordt elkaar hoger. Je ziet dan de kunstenaars groeien dat is erg leuk om te zien.”
Een grote groep exposeert zoals onder meer Marco Bakker, Paul Bootsman, Charlotte de Boer Anne-Marie Braan, Evert-Jan Guijt, Jen Hansen, Angelique van den Hogen, Moniek Koning, Angela Kwakman, Tom Kras en Henk Snelle.
“Er zijn veertig vrijwilligers bij betrokken, het is een geoliede machine”
De werkgroep zet momenteel de laatste puntjes op de i. In deze werkgroepen zitten ook 3 kunstenaars die zijn echt hands-on. Er zijn 40 vrijwilligers bij betrokken. Alles moet worden opgezet op de 5 verschillende locaties.
En het moet als alle mensen zijn vertrokken op zondagavond worden opgeruimd. Het is een geoliede machine. En het is iets dat we niet zouden kunnen zonder de PX en Bianca Vos die namens het CBW haar tijd erin steekt.
we hebben de mazzel dat er een aantal locaties beschikbaar zijn, want juist het lopen van de van die route heeft iets gevarieerds.” doelt hij op Het Stolphoeve kerkje, Hotel Spaander, waar Artist Kom Binne exposeert, de bibliotheek is op loopafstand.
“En gedurende de kunstmaand mogen kunstenaars exposeren in een aantal etalages in de zeestraat.”
Ook dit jaar is er een kunstmarkt. Bond: “De kunstenaars stellen iets beschikbaar dat te koop is; de opbrengst daarvan gaat in de pot van de stichting Kunst Kijken. Bij de opening op de 17e verricht door de burgemeester en wethouder cultuur Angelique Bootsman, zingt Jaap Veerman (Corn) en op zondag zullen Sandrine Snoek en Shadee van Vlaanderen optreden.
Ook dat is kunst uit eigen gemeente. “Ik heb zelf zeker wat met kunst, was hier voorheen al als bezoeker bij. En met name dat aspect van de groei die kunstenaars door de jaren heen doormaken dat vind ik zo mooi.
Er komen ook echt veel mensen op af. De Volendammers beginnen het ook steeds meer te ontdekken. De sfeer is altijd erg goed. Er is altijd wel ruimte voor een praatje, kunstenaars kunnen vertellen over hun drijfveren achter de kunstwerken.
Iedereen heeft zijn of haar eigen signatuur.”
Een dag voor de start in Volendam, opent Jaap als burgemeester de ‘Kunst Tiendaagse van Bergen’. “Daar komen tussen de 40.000 en 60.000 mensen op af. Als je ziet dat wij in twee dagen tijde tussen de 1500 en 2000 mensen trekken, dat is erg knap.
Vorig jaar sprak ik wat mensen, die een keertje naar Volendam gingen in plaats van naar Bergen en ze waren verrast door de kwaliteit hier. Dat is leuk om te horen.”
Inmiddels is er een wachtlijst ontstaan voor kunstenaars die willen deelnemen. “Dat is een goed teken, maar ook erg jammer. Je wilt geen mensen teleurstellen, maar je moet ze ook de ruimte geven om hun werken tentoon te stellen.
“Mijn droombeeld is dat Kunst Kijken, Artist Kom Binne, het Volendams Museum en de stichting Beheer Collectie Spaander één wordt.”
Logischerwijs heeft Bond ook veel op met de historie, de kunstenaarskolonie die Volendam ruim een eeuw geleden al op de kaart zette. “Ik ben ontzettend blij dat we onlangs met Artist Kom Binne en de familie Schilder de handtekening hebben kunnen zetten onder een nieuwe stichting: Beheer Collectie Spaander.
Die unieke collectie met schilderijen is daarmee veilig gesteld. Met het oprichten van een stichting gaan er ook deuren open bij fondsen en subsidieverstrekkers. Dat biedt perspectief.”
“Mijn droombeeld is dat Kunst Kijken, Artist Kom Binne, het Volendams Museum en de stichting Beheer Collectie Spaander één wordt. Want ze hebben hetzelfde doel: het behoud van het Volendammer erfgoed. Zodat we alles op een heel mooie manier aan de mensen kunnen laten zien.
Er komen 1,2 miljoen toeristen per jaar naar het dorp, maar het lukt mondjesmaat om die naar het Volendams Museum te krijgen. Dat moet niet alleen ambitie zijn, je moet ervoor zorgen dat dat ook daadwerkelijk gebeurt.
We hebben tevens de gouden positie dat voormalig wethouder Vincent Tuijp directeur is van Euro Art, dus het netwerk, daar zitten we middenin. Nu zou het mooi zijn om al die clubs bij elkaar te brengen, met een goed bestuur daarboven.”
“Wij zijn als Volendammers heel nuchter, maar toen ik dat boekje las, viel ik van mijn stoel. Iedere Volendammer zou hier trots op moeten zijn”
“Het Volendams Museum worstelt met ruimtegebrek en ook met bestaansrecht richting de toekomst”, gaat Bond verder. “Als je dan kijkt naar de collectie van Spaander, hoe de schilders van toen naar ons keken, dat zit verwerkt in hun werken.
Hoe ze leefden dat kun je zien in het museum, Dan heb je een geweldige experience. Als je het boek van Jan Brokken leest, ‘De ontdekking van Holland’, dat is geweldig. Hij is niet alleen geschiedschrijver, maar ook onderzoeker, zodat het een wetenschappelijke laag krijgt.
Een groot deel van dat boek gaat over Volendam en de Volendamse School en hoe uniek dat was. Ook dat Leendert Spaander en zijn vrouw Aaltje eigenlijk toerisme hebben bedacht. En dat de stukken van de Spaandercollectie, die over de hele wereld verspreid zijn, een belangrijk deel van de Nederlandse kunstgeschiedenis vormen.”
“Wij zijn als Volendammers heel nuchter, maar toen ik dat boekje las, viel ik van mijn stoel. Terwijl ik er toch al best veel van af weet. Iedere Volendammer zou hier trots op moeten zijn.
Want hier komen wij vandaan, dat heeft ons gevormd, daar ben ik van overtuigd. Dus dat cultureel erfgoed is echt een schat. En met het evenement Kunst Kijken zijn we cultureel erfgoed aan het maken voor de toekomst.
We hebben hier echt veel talent.”
Die conclusie trokken al veel kunstliefhebbers tijdens de voorbije edities van Kunst Kijken, Op 17 en 18 oktober wordt het ongetwijfeld weer een reis de versteld zal doen staan.
Jammer genoeg laten veel dorpsgenoten de kans liggen om naar binnen te gaan en dat te ervaren. “Dat is typisch Volendams, ik kijk wel even, of laat maar. Als ik in Bergen vertel wat er hier in een weekeinde te doen is: betaald voetbal met de FC, handbal eredivisie, zaalvoetbal eredivisie, de Zaterdag-1 in de Tweede Divisie, atletiek en nog veel meer sportwedstrijden, ongekend, alles op hoog niveau.
Maar ook qua muziek. Elke week is er muzikaal gezien ergens in Edam of Volendam iets te doen. Dat vinden wij maar gewoon, wij zijn erg verwend. Maar een buitenstaander kijkt er niet zo naar. Die vindt het bijzonder.”